サボテン図鑑
前書き
サボテンは種類が多く、分類は混乱しています。また、カタログに載っている名前・和名と学名の対応が分かりにくい場合があります。また、多くの図鑑が出版されていますが、時と共に種類が増えたり、限られた紙面では紹介しきれなかったりで、写真の載っていない種類もあります。そこでここでは、これらのことに注意して、また、最新の分類に従って、図鑑を作っていきたいと思います。
2007.6.7記
分類順目次
2007.3.21 開設
3.29 図鑑分類順目次に変更
初めに
サボテンの分類は、リンネにより彼の二名法を用いて再編成され近代化した。その後、多くの専門家により、主に形態による分類がなされ、最近ではそれが国際系統学グループにより統合されつつある。一方で、遺伝子解析がされて、従来の分類とかなり異なる結果が得られている。ここでは、国際系統分類を元に、遺伝子解析による修正を加えた分類を示し、それに従って各属の種を写真で紹介する。属内の分類についても分かる範囲でできるだけ示すことにしたい。
属名の着色と*印は開始済み、青は連からはみ出した属
科・亜科・連・属(国際系統学グループ分類による)、単系統群・連からはみ出した属(遺伝子系統解析による)
単系統群とは共通の祖先から進化した「仲間」
亜科・連・属の配列は主に遺伝子系統解析による分岐(進化)順
サボテン科, Cactaceae
木の葉サボテン亜科, Pereskioideae *2007.3.16
木の葉サボテン属, Pereskia *
Maihuenioideae亜科
Maihuenia属
ウチワサボテン亜科, Opuntioideae *2007.3.16, 4.26
遺伝子系統解析に基づくグループ化
北米葉
Pereskiopsis *
南米葉
Quiabentia
南米円筒
Austrocylindropuntia *
Cumulopuntia *
Maihueniopsis *
Miqueliopuntia
Pterocactus *
Tephrocactus *
北米円筒
Grusonia
Cylindropuntia
扁平
南米
Brasiliopuntia *
Opuntia *
Tacinga
Tunilla *
北米
Consolea
柱サボテン亜科, Cactoideae
Blossfeldia属(N)2007.3.16
北米球形連, Cacteae *
4 Aztekium *
12 Geohintonia
Homalocephara
7 Echinocactus
3 Astrophytum
22 Sclerocactus *
18 Obregonia *
14 Lophophora *
1 Acharagma *
24 Strombocactus *
20 Pediocactus *
26 Turbinicarpus *
9 Epithelantha *
Gymnocactus *
2 Ariocarpus *2007.6.8- new!
11 Ferocactus
25 Thelocactus *
13 Leuchtenbergia *
Glandulicacus *
23 Stenocactus *2007.4.12
21 Pelecyphora *
10 Escobaria *
6 Coryphantha *2007.4.27-
17 Neolloydia *
15 Mammillaria (5 Cochemiea, 16 Mammilloydia, 19 Ortegocactus)
8 Echinomastus
柱サボテンコア
Frailea, Copiapoa系統
Frailea(N) Notocactus連・非コア*2007.5.27-
Calymanthium(C) Calymanthium連
Copiapoa(N) Notocactus連・非コア *2007.6.7- new!
ACHLP系統
Austrocactus,Corryocactus系統
Austrocactus(N)
Eulychnia(N)
Pfeiffera(R)
Corryocactus(P)
HLP系統
その他系統
Armatocereus(P)
Castellanosia(B)
Leptocereus(P)
Neoraimondia(B)
パキセレウス連(P)・系統
Pachycereus
Echinocereus *2007.4.1-
Escontria
着生柱連(H)・系統
Acanthocereus(P)
Disocactus
Hylocereus
Selenicereus
RNBCT系統
葦サボテン連(R)・系統
Lepismium
Rhipsalis
Hatiora
Schlumbergia
ノトカクタス連コア(N)・系統
Neowerdermannia
Eriosyce(Neoporteria, Pyrrhocactus, Islaya)*2007.5.25-
Parodia*2007.4.24-
(Notocactus) *2007.4.19-
BCT系統
セレウス連(C)・系統
Cereus
Coleocephalocereus
Micranthocereus
Brasilicereus
Uebelmannia(C)
Stetsonia(B)
Discocactus *2007.5.16-
Melocactus *2007.5.15-
Azureocereus
ブラウニンギア連(B)・系統
Browningia
セレウス連(C)他
Pilosoereus
Coleocephalocereus
Espostoopsis
トリコセレウス連(T)非コア・系統 2007.4.3-
Gymnocalycium(T) *
Sulcorebutia *2007.5.12-
Weingartia *
Cintia(N) *
Aylostera *
Rebutia *2007.5.13-
トリコセレウス連コア(T)・系統*2007.5.31-
Espostoa
Rauchocereus
Oreocereus
Matucana *2007.5.31-
Oroya *2007.5.31-
Haageocereus
Mila
Denmoza*2007.5.29-
Echinopsis(Lobivia, Acanthocalycium)*2007.4.16-
Arthrocereus
Samaipaticereus
Harrisia
Echinopsis(Trichocereus)
Cleistocactus
(遺伝子系統樹について詳しくはカクタス東京438,443, 446号など参照)